Op afspraak/ambulant
Jongeren en hun gezinnen waarbij het privéleven gewoon doorgaat, kunnen toch hulp krijgen. Dit heet ambulante hulp. Uithuisplaatsing kan een gevolg zijn van de hulpverlening, maar het doel is dat te voorkomen en de bestaande woonsituatie in stand te houden. De bemiddeling, behandeling en begeleiding kan in een instelling of aan huis plaatsvinden.
Ambulante jeugdhulpverlening
Een bijzondere vorm van jeugdhulpverlening vindt plaats bij de Advies- en Meldpunten Kindermishandeling (AMK’s). Elke provincie of grootstedelijke regio heeft een AMK, waar de bewoners melding kunnen maken van een vermoeden van kindermishandeling. Het kan gaan om lichamelijk, seksueel of psychisch geweld of verwaarlozing. Na de melding onderzoekt het AMK of de melding waar is, onder andere door contacten met de school, kinderopvang en andere instellingen voor jeugdzorg. Als er sprake is van mishandeling, draagt het AMK zorg voor overdracht aan een jeugdzorginstelling, een medische instelling of het algemeen maatschappelijk werk.
Ambulante jeugdbescherming
Soms wordt de Raad voor de Kinderbescherming ingeschakeld. Een jeugdzorginstelling vindt dan dat er dwang op de jeugdige en/of zijn gezin uitgeoefend moet worden, met als doel de jeugdige te beschermen. De Raad geeft advies aan de kinderrechter over bijvoorbeeld voogdij, adoptie of omgangsregelingen. Het grootste deel van het werk (onderzoek en rapportage) wordt gedaan door maatschappelijk werkers en daarnaast door juristen en gedragswetenschappers.
Bureau Jeugdzorg
Bij Bureaus Jeugdzorg werken maatschappelijk werkers als voogd of gezinsvoogd. Een gezinsvoogd heeft twee taken: de bedreiging van de belangen van het kind opheffen en er tegelijkertijd voor zorgen dat de ouders de verantwoordelijkheid voor de opvoeding houden. Een kind kan onder toezicht (OTS) worden gesteld. De ouders raken dan het gezag niet kwijt, maar het gezag wordt wel beperkt. Een gezinsvoogd van een Bureau Jeugdzorg ondersteunt de ouders bij de opvoeding van hun kind.
Als blijkt dat de ouders hun kind niet zelf kunnen opvoeden, kan het volledige juridische gezag over het kind overgedragen worden aan een voogd. Uithuisplaatsing is bijna altijd het gevolg. In de praktijk ben je als (gezins)voogd niet zozeer persoonlijk hulpverlener, maar eerder een manager die (gespecialiseerde) vormen van hulpverlening inschakelt.
Bureaus Jeugdzorg hebben ook taken op het gebied van jeugdreclassering. Onder jeugdreclassering vallen allerlei activiteiten zoals advisering aan de rechter, hulp en begeleiding en de coördinatie van taakstraffen. Jeugdreclassering kan verplicht of vrijwillig ingeschakeld worden. Het gaat om minderjarigen tussen 12 en 18 jaar die strafbare feiten hebben gepleegd en die een achterstand of problemen in de leefsituatie hebben.
Ook geestelijke gezondheidszorgIn de ambulante jeugdzorg wordt hulpverlening gegeven, maar vindt ook geestelijke gezondheidszorg plaats in RIAGG’s of in poliklinieken voor kinder- en jeugdpsychiatrie. Er zijn ook voorzieningen waar jeugdbeschermingsmaatregelen worden uitgevoerd. Zie: Geestelijke gezondheidszorg.
