Geestelijke gezondheidszorg

De meeste mensen hebben een goede mentale gezondheid en vinden dat vanzelfsprekend. Toch komt één op de vier mensen jaarlijks met psychische klachten naar de huisarts, waarna ze mogelijk in contact komen met een instelling voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Problemen kunnen te maken hebben met de levensontwikkeling of de persoonlijke levensomstandigheden. Maar ook puur lichamelijke factoren of verslavingen zijn van invloed op de menselijke geest.

Wat doet de GGZ?
Professionele hulp in de GGZ is bedoeld om mensen te helpen hun emoties en gedachten weer op orde te brengen, stress te verminderen en hun dagelijks leven op gang te krijgen. Dit gebeurt door de cliënten op de juiste manier te behandelen zodat de klachten afnemen, verdwijnen of juist voorkomen worden. Je kunt bijvoorbeeld denken aan problemen als overspannenheid, straatangst, depressiviteit, verslaving, een eetstoornis of een psychotische stoornis.  

Veel verschillende cliënten
Niet iedere cliënt is hetzelfde en heeft dezelfde zorg nodig. Zo kun je werken met kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen en kan de complexiteit en oorzaak van de stoornis variëren. Ook verschil in achtergrond (bijvoorbeeld verslaafd, misbruikt of in aanraking geweest met justitie) is van belang voor het uitzetten van een behandeling.

De meeste mensen die in behandeling zijn bij de GGZ zijn al bij de huisarts geweest voor hulp. In overleg met de huisarts hebben zij besloten dat behandeling bij de GGZ nodig is. De eerste stap is vaak dat iemand naar de eerstelijns hulpverlener gaat. Dat kan een psycholoog zijn, maar ook een praktijkondersteuner GGZ van de huisartsenpraktijk. Dit heet 'basis GGZ'.

Wanneer langer zorg nodig is of de hulpvraag is complex, dan volgt doorverwijzing naar een GGZ-instelling. Dat gebeurt meestal vrijwillig. Maar er zijn ook mensen die onder dwang opgenomen worden. Dit kan gebeuren door middel van verschillende maatregelen: TBS (ter beschikking van de regering stellen), IBS (in bewaring stelling) of RM (rechtelijke machtiging).

Onverwacht en onregelmatig
In de GGZ werken betekent ook dat je niet vreemd moet opkijken van onverwachte en soms spannende situaties waarbij mensen zichzelf of anderen psychisch of lichamelijk leed berokkenen. Als je in een hulpverlenende functie werkt, ben je natuurlijk getraind om daarmee om te gaan. Vanzelfsprekend komen er ook leuke onverwachte situaties voor, zoals iemand die spontaan voor je zingt. 

De werktijden in de GGZ verschillen per instantie, afdeling en functie. Zo is het goed mogelijk dat je naast je negen tot vijf werkweek ook voor oproepdiensten ingezet wordt. Of dat je dag-, nacht- en avonddiensten draait. Deze flexibiliteit gebruiken instellingen om de bereikbaarheid van de instelling te vergroten en zo meer mensen kunnen helpen. Als je werkt in een psychiatrisch ziekenhuis zijn onregelmatige werktijden pure noodzaak, omdat er 24-uurszorg verleend wordt.

Twee vormen van GGZ
Door alle verschillen in oorzaak en uiting van psychische problemen, zijn er zeer veel soorten instellingen en organisaties voor geestelijke gezondheidszorg. Je kunt in je werk de gewenste accenten aanbrengen door te kiezen voor een bepaalde werkplek, behandelmethode of psychische aandoening.

In hoofdlijnen is de hulpverlening in de GGZ te verdelen in twee vormen, elk met specifieke werkplekken en soorten cliënten:
Basis GGZ
Specialistische GGZ  

Specialistische vormen van zorg
Daarnaast vallen onder de GGZ nog twee specialistische vormen van zorg.

Verslavingszorg: verslavingsproblemen bestaan uit het gebruik en misbruik van -en de verslaving aan- nicotine, alcohol, drugs, slaap- en kalmeringsmiddelen en gokken.
Forensische zorg: is bedoeld voor mensen met een psychische of psychiatrische stoornis die een strafbaar feit hebben gepleegd en bij wie het risico hoog is dat zij opnieuw een strafbaar feit gaan plegen. 

Waar en in welke beroepen werken?
Bij de beroepen op deze site kun je ook zoeken op beroepen die je in de geestelijke gezondheidszorg kunt uitoefenen. Bij de organisaties voor werk vinden staan bij elke provincie bovendien websites van regionale zorgorganisaties. Op die websites vind je bijna altijd adressen en informatie van GGZ-organisaties.

Heb je nog vragen? Mail met de mensen op deze site die werkervaring hebben!

Zie ook:
Beroepen vinden op werkveld
Gaan werken: werk vinden
Medewerkers vinden